สรุปการบรรยายหัวข้อ Data Journalism หรือ วารสารศาสตร์เชิงข้อมูล

คุณสฤณี อาชวานันทกุล

คุณสฤณี อาชวานันทกุล

เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2558 ผมได้ไปงานสัมมนาวิชาการประจำปี 2558 ในหัวข้อ “สามัญดิจิทัล: พหุลักษณ์ของเทคโนโลยีสื่อและข้อมูลในสังคมวัฒนธรรมร่วมสมัย” ที่ศูนย์สังคมและวัฒนธรรมร่วมสมัยศึกษา คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มาครับ

 

ลายเส้นพื้นหลังใบปิด: ปริญญ์ จอมอินตา นักศึกษาชั้นปีที่ 3 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

 

โดยงานนี้มีการแบ่งหัวข้อเป็นสองส่วนใหญ่คือ “Big Data: ว่าด้วยสังคมศาสตร์-มนุษยศาสตร์กับนโยบายเทคโนโลยี-การจัดการข้อมูล” ซึ่งในช่วงเช้ามีการปาฐกถาหัวข้อ “มนุษย-สังคมศาสตร์ กับ ภววิทยาปริวรรตของดิจิทัล” โดยยุกติ มุกดาวิจิตร คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นคนแรก

ส่วนหัวข้อใหญ่ที่สองว่าด้วย Tiny Bits: ว่าด้วยดิจิทัลในชีวิตสามัญ ซึ่งมีคุณสฤณี อาชวานันทกุล นักเขียนและนักวิชาการอิสระ ประธานคณะทำงาน เครือข่ายพลเมืองเน็ต เป็นผู้นำเสวนาในช่วงบ่ายในหัวข้อ Data Journalism

ซึ่งหัวข้อ Data Journalism นี่แหล่ะที่ผมสนใจที่สุดเพราะอยู่ในขอบเขตของประเด็น IT เรื่อง Big Data และแนวคิดเรื่องของการนำเสนอข่าว (Journalism)  (ทางเว็บไซต์) จึงขอนำมาถ่ายทอดให้ฟังโดยสรุปดังนี้นะครับ

 

 

คุณสฤณี อาชวานันทกุล นำเสนอในหัวข้อ Data Journalism หรือในชื่อไทยว่า วารสารศาสตร์เชิงข้อมูล

ในส่วนเกริ่นนำนี้ คุณสฤณีได้ชี้ให้เห็นถึง ระบบนิเวศใหม่ของสื่อ โดยหมายความถึง

-ชุมชนออนไน์ที่พูดคุย และ ขยาย เรื่องราวที่สื่อกระแสหลักสร้าง

-ชุมชนเหล่านี้ผลิตสื่อแบบมีส่วนร่วม แลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น และตรวจสอบข้อเท็จจริง (เรื่องนี้ผมเห็นชัดเลยจากประเด็นนักสืบพันทิป)

สื่อกระแสหลักสามารถใช้เนื้อหาของชุมชนเหล่านี้ในการทำข่าว หรือในฐานะแหล่งข่าว เป็นการ Cross Check (อันนี้ผมก็เห็นชัดจากรายการเล่าข่าวทั้งหลายในปัจจุบันนี้นะครับ)

ซึ่งระบบนิเวศใหม่ของสือนี้เกิดจากการเกิดขึ้นของ นิวมีเดีย ซึ่งก็คือมือถือหรือสมาร์ทโฟนของเรานั่นแหล่ะครับ ปัจจุบันเราอ่านข่าวจากหน้ากระดาษกันน้อยลง (จริงๆ) และเสพสื่อโซเซียลกันมากขึ้น

 

ภาพจาก openjournalismworkshop

 

Data Journalism วารสารศาสตร์เชิงข้อมูล คืออะไร

Data Journalism ประกอบด้วย สื่อมวลชน+ผู้เชี่ยวชาญด้านไอที และประชาชน ร่วมกันสร้างฐานข้อมูลข่าว และทำให้เกิด output ของข่าวเพื่อสร้าง Data Management และในเชิงธุรกิจเว็บข่าวเราก็สามารถสร้าง Content ที่เป็น Long Tail ได้นะครับ

 

ตัวอย่างของ Data Journalism หรือ วารสารศาสตร์เชิงข้อมูล

* เครดิตเนื้อหาและภาพประกอบทั้งหมดโดยวิทยากรครับ

 

https://projects.propublica.org/emails/

 

ตัวอย่างแรกที่คุณสฤณี ยกให้เป็นโมเดลในการทำเว็บ thaipublica.org ของคุณสฤณี เองเลยคือ เว็บ www.propublica.org ที่นำอีเมล์หาเสียงของพรรคการเมืองในสหรัฐอเมริกากว่า 30,000 ฉบับ มาวิเคราะห์หากลยุทธ์ของพรรค ซึ่งพบว่ามีความแตกต่างในเรื่องการขอเงินบริจาค เป็นต้น

 

http://salaries.texastribune.org/

อันนี้คุณสฤณี ยกตัวอย่างเว็บไซต์ www.texastribune.org ที่ใช้ข้อมูลฐานเงินเดือนข้าราชการมาแปลงเป็นเนื้อหาข่าวได้โดย รวบรวมข้อมูลให้คนเข้าไปอ่านได้ว่าข้าราชการรัฐนี้ใครเงินเดือนสูงสุด อยู่ที่ไหนทำงานอะไร ซึ่งผู้คนรัฐเท็กซัส ที่เสียภาษีก็อยากเข้าไปอ่าน ไปดู และตรวจสอบ ที่สำคัญหน้าเว็บนี้ไม่มีวันหมดอายุ ใครก็อยากอ่าน เข้าไปดูข้อมูลเรื่อยๆ

 

do not harm

 

อีกหนึ่งตัวอย่างคือเว็บไซต์ lasvegassun.com ที่มีมีการทำเป็นข่าวซีรีส์ที่ชื่อว่า “Do No Harm” โดย LasVegasSun เอาบิลโรงพยาบาลในลาสเวกัลกว่า 2.9 ล้านชิ้น มาวิเคราะห์ถึงกรณีที่ป้องกันได้ เช่น การติดเชื้อ และข้อผิดพลาดในการผ่าตัด รวมแล้ว 3600 กรณี โดยพบว่ามี 300 กรณีที่ผู้ป่วยตายจากความผิดพลาดที่ป้องกันได้ ซึ่งหลังจากที่ซี่รี่ย์นี้ได้ถูกเผยแพร่ออกไป สภาของรัฐเนวาดาก็ออกกฎหมายใหม่ 5 ฉบับ เพื่อเพิ่มความโปร่งใสในโรงพยาบาล

 

http://whereisthailand.info/

http://whereisthailand.info/

 

อีกหนึ่งตัวอย่างของประเทศไทยเราเองคือ เว็บไซต์ ประเทศไทยอยู่ตรงไหน ซึ่งใช้แนวคิด Data Journalism มาเต็มๆครับ

 

โดยในไอเดียหลักของแนวคิด Data Journalism หรือ วารสารศาสตร์เชิงข้อมูล คุณสฤณีให้คำจำกัดความว่า เราต้องเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ “ข่าวอยู่ในข้อมูล ไม่ใช่อยู่ในแหล่งข่าว”

 

http://opendefinition.org/

 

ทั้งนี้แนวคิด Data Journalism หรือ วารสารศาสตร์เชิงข้อมูล จะเกิดขึ้นได้ด้วยการ Open Data และ Open Government

Open Data คืออะไร

ข้อมูลเปิดที่ทุกคนสามารถนำไปใช้ได้โดยอิสระ เช่นการนำไปใช้ ใข้ซ้ำ ฟรี โดยให้เครดิต และเผยแพร่แบบเดียวกันเท่านั้น

 

Open Government คืออะไร

ข้อมูลเปิดโดยรัฐบาล ซึ่งรัฐบาลที่ประกาศเป็น “รัฐเปิด” (Open Government) จะทุ่มเทในสามเรื่องใหญ่ๆ ด้วยกัน

 

1. ความโปร่งใส (Transparency)

องค์กรสาธารณะ (หน่วยงานราชการและองค์กรอิสระ) จะ “โปร่งใสเป็นค่าตั้งต้น” (ไม่ต้องรอให้ใครใช้กฏหมายข้อมูลข่าวสารมาขอข้อมูล)

เปิดเผยข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับกระบวนการทั้งหลายอย่างชัดเจนและสม่ำเสมอ

ใช้รูปแบบ (format) ข้อมูลที่เป็นข้อมูลเปิด ได้มาตรฐาน และใช้ซ้ำได้

 

2. การมีส่วนร่วม (Participation)

รับฟังความคิดเห็นจากประชาชนก่อนทำโครงการสาธารณะทั้งหมด

ทำงานร่วมกับประชาชนในหน้าที่สำคัญๆ ของรัฐ เช่น บริการขนส่ง บริการสาธารณสุข ฯลฯ

 

3. การเพิ่มพลังประชาชน (Empowerment)

เปิดข้อมูลและบริการต่างๆ ในทางที่ให้คนอื่นนำไปต่อยอดได้ มอบทรัพยากรให้กับพลเมืองในการแก้ปัญหา

เคารพในสิทธิความเป็นส่วนตัว ประชาชนเป็นเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลของตัวเอง มีสิทธิตรวจสอบและควบคุมว่าจะให้รัฐเข้าถึงและใช้ข้อมูลของตนด้วยวิธีใดบ้าง

 

http://www.theguardian.com/politics/mps-expenses

http://www.theguardian.com/politics/mps-expenses

 

ในส่วนนี้ก็ได้อ้างอิงถึง เว็บไซต์ theguardian ที่นำเสนอข้อมูลค่าใช้จ่ายเงินของสส.อังกฤษ ครับ

 

สรุปโดยส่วนตัว

แนวคิด Data Journalism วารสารศาสตร์เชิงข้อมูล จะสามารถเกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น ต้องมาจาการ Open Data ของรัฐฯที่โปร่งใส ซึ่งมาจากแนวคิด “รัฐเปิด” (Open Government)  ซึ่งจะทำให้มีการสร้างฐานข้อมูลข่าว แล้วเกิดกระบวนการสร้าง Data Management เพื่อที่เราจำได้นำข้อมูลนั้นมาคิด วิเคราะห์ แยกแยะ ให้เกิดเป็นประเด็นข่าวได้

โดยเฉพาะในทางธุรกิจเว็บไซต์ เนื้อหาข่าวประเภทนี้มันมี Value ที่สร้างยอดวิวได้แบบ Long Tail  มากๆครับ (อันนี้โดยส่วนตัวผมว่าสอดคล้องกับแนวคิด MIS หรือ Management Information Systems ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารองค์กร เต็มๆ เพียงแต่เปลี่ยนประเด็นการมอง Data เพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจ ก็เปลี่ยนมาเป็นมองในประเด็นของหัวข้อข่าวที่จะนำเสนอครับ)

 

เสวนาสามัญดิจิทัล จาก สถานีโทรทัศน์ TV24

 

ที่มา งานสัมมนาวิชาการประจำปี 2558 สามัญดิจิทัล: พหุลักษณ์ของเทคโนโลยีสื่อและข้อมูล ในสังคมวัฒนธรรมร่วมสมัย

ข้อมูลประกอบการเขียน thaipublica.org

 

 

Related posts:

  1. Asian leaders adopt ‘Chiang Mai Declaration’ on water management   Country leaders participating in the second Asia-Pacific Water Summit...
  2. กองสลากเคลียร์ เลขท้าย 3 ตัว 244 หรือ 294   งงกันทั้งบาง ออกรางวัลเลขท้าย 3 ตัวฉายภาพ 244 แต่คนประกาศอ่าน 294 ด้านกองสลากฯ ออกมาชี้แจงแล้วว่าเป็นข้อผิดพลาดการถ่ายทอดสด...
  3. Cambodian press reveal secret dialogue with Dem gov   (23/01/13) The Cambodian press has published a Cambodian cabinet...
  4. 3G หรือ 4G แบบไหนเร็วกว่ากัน? (PCWorld 17/04/12) ได้มีการทดสอบความเร็วคลื่นสัญญาณ 3G และ 4G ทั้งในและนอกสถานที่ สำหรับทั้ง AT&T, Sprint,...
  5. กฎหมายห้ามดื่มแอลกอฮอล์ในทางสาธารณะขณะขับขี่ หรือ โดยสารอยู่บนรถทุกประเภท กฎหมายดีๆที่รอคอยการประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา มีเรื่องพิจารณาอยู่หลายเรื่องแต่มีอยู่เรื่องหนึ่งที่หลายๆคนอยากจะให้เกิดขึ้นมานานแล้ว นั่นก็คือ กฎหมายห้ามดื่มแอลกอฮอล์ในทางสาธารณะขณะขับขี่ หรือ โดยสารอยู่บนรถทุกประเภท ซึ่งในที่สุด น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้ลงนามในประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อสนับสนุนกฎหมายดังกล่าว เพื่อเป็นไปตามพ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ.2551 โดยให้มีผลบังคับใช้ถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา...

Share this story

Comments are closed.

Copyright © 2012 Bangkok Voice News, Blog and Internet TV. All rights reserved.Top