วีรพัฒน์ ปริยวงศ์ วิเคราะห์คำสั่งศาลโลก

ศาลโลก 2011-07-21

นายวีรพัฒน์  ปริยวงศ์  อดีตนักกฎหมายในคดีศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ นิติศาสตร์มหาบัณฑิต (รางวัลทุนฟุลไบรท์และวิทยานิพนธ์เกียรตินิยม) มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด วิเคราะห์คำสั่งศาลโลก 18 กรกฎาคม กรณีประสาทเขาพระวิหาร ในประเด็นที่คนไทยควรรู้ ผ่านทางเฟสบุ๊ค โดยมีรายละเอียดที่น่าสนใจ ดังนี้

       1. คำสั่งศาลโลก เป็นเพียง “คำสั่งมาตรการชั่วคราว” เท่านั้น มิได้เป็นคำ “พิพากษา” เพราะศาลโลกยังไม่ได้ “พิพากษา” หรือ “วินิจฉัย” ศาลมีอำนาจยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงคำสั่งได้ตลอดเวลา

       2. คำสั่งนี้ เป็นเพียงส่วนหนึ่งของกระบวนการพิจารณา ศาลยังคงมีอำนาจปฏิสเสธคำขอของกัมพูชาในคดีหลักขอให้ศาลตีความคำพิพากษาคดีปราสาทเขาพระวิหาร พ.ศ.2505 ได้

       3. ศาลโลกมีคำสั่งในบทปฏิบัติการทั้งสิ้น 7 ข้อ โดยเป็นมาตรการชั่วคราว 4 ข้อ และคำสั่งทั่วไป 3 ข้อ

       4. คำสั่งมาตรการชั่วคราวมี ดังนี้

4.1        สั่งให้ไทยและกัมพูชา ถอนกำลังทหารออกจาก “เขตปลอดทหารชั่วคราว” ทันที

  • ศาลได้ระบุพิกัดเส้นรุ้งเส้นแวงเพื่อให้ “เขตปลอดทหารชั่วคราว”  มีขอบเขตชัดเจน และศาลได้วาด “ร่างแผนที่” (sketch-map) ดังนี้

 Sketch-map 2011-07-21

(รูป) Sketch-map

 “ร่างแผนที่ดังกล่าว เพื่อให้ไทยและกัมพูชาพอเห็นเป็นตัวอย่างเท่านั้น ศาลมิได้สั่งให้นำ “ร่างแผนที่” ของศาลไปใช้เสมือนแผนที่สำเร็จรูปแต่อย่างใด ดังนั้น จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ไทยและกัมพูชายังไม่อาจถอนกำลังทหารได้ทันที”

  • ศาลอธิบายในคำสั่งย่อหน้าที่ 61 ว่า เขตดังกล่าวย่อมไม่กระทบต่อการดำเนินการทางปกครองตามปกติ
  • ศาลใช้อำนาจกำหนด “เขตปลอดทหารชั่วคราว” ค่อนข้างกว้าง ผู้พิพากษาเสียงข้างน้อยจึงกังวลว่า ศาลได้ก้าวล่วงเข้าไปกำหนดคำสั่งที่ครอบคลุมเขตที่มิได้เป็นที่พิพาท จึงเป็นการใช้อำนาจศาลที่เกินความจำเป็น

4.2        ศาลสั่งให้ไทยไม่ขัดขวางกัมพูชาในการเข้าถึงปราสาทพระวิหารอย่างอิสระ (free access) รวมทั้งการส่ง “เสบียง” (fresh supplies) ให้แก่เจ้าหน้าที่ที่ไม่ใช่ทหารของฝ่ายกัมพูชาในปราสาทพระวิหาร

  • คำว่า fresh supplies” กินความถึงเสบียงทั่วไปที่ต้องเปลี่ยนเป็นระยะ โดยไม่ได้จำกัดแต่เพียงอาหารเท่านั้น แต่ทั้งนี้ต้องตีความไปตามคำสั่งเรื่อง “เขตปลอดทหารชั่วคราว” ดังนั้น หากกัมพูชานำเสบียงดังกล่าวเข้าไปในบริเวณเพื่อดำเนินกิจกรรมทางทหาร ไทยย่อมขัดขวางได้
  • ที่ศาลสั่งว่าไทยต้อง “ไม่ขัดขวางกัมพูชาในการเข้าถึงปราสาทพระวิหารอย่างอิสระ” (free access) หมายความว่า หากกัมพูชามีความจำเป็นต้องขอผ่านดินแดนของไทยเพื่อเข้าไปยังปราสาทตามความมุ่งหมายของคำสั่งศาล ไทยย่อมมีดุลพินิจที่จะสอบถามหรือตรวจสอบให้ชัดก่อนการอนุญาต

4.3 ศาลสั่งให้ไทยและกัมพูชาร่วมมือกันตามกรอบของอาเซียน และต้องอนุญาตให้คณะผู้สังเกตการณ์จากอาเซียนสามารถเข้าไปยังเขตปลอดทหารชั่วคราวดังกล่าวได้

  • ศาลไม่ได้สั่งว่าคณะผู้สังเกตการณ์จากอาเซียนต้องเข้าไปได้อย่างอิสระ (free access) ดังนั้น ไทยและกัมพูชาย่อมสามารถประกบติดตามหรือดูแลการดำเนินการโดยคณะผู้สังเกตการณ์จากอาเซียนได้

4.4 ศาลสั่งให้ไทยและกัมพูชาละเว้นจากกิจกรรมใด ๆ ที่จะทำให้สถานการณ์ข้อพิพาทเลวร้ายหรือรุนแรงมากขึ้น หรือทำให้ปัญหาข้อพิพาทมีความยากลำบากยิ่งขึ้นที่จะแก้ไข

  • ศาลไม่ได้ระบุไว้ชัดเจนว่า กิจกรรมต้องห้ามดังกล่าวได้แก่สิ่งใด ซึ่งหากไทยและกัมพูชามีปัญหาในประเด็นดังกล่าว ศาลย่อมมีคำสั่งเพิ่มเติมได้

        5. คำสั่งทั่วไป 3 ข้อ มีดังนี้

5.1        สั่งไม่จำหน่ายคดี คือ ไม่ถอนคดีออกจากศาล

  • คดีหลักซึ่งกัมพูชาขอให้ศาลตีความคำพิพากษาคดีปราสาทพระวิหาร พ.ศ. 2505 ยังต้องรอศาลพิจารณาต่อไป ซึ่งสุดท้ายศาลอาจไม่รับตีความก็เป็นได้

5.2        ศาลสั่งให้ไทยและกัมพูชาต้องรายงานให้ศาลทราบถึงการปฏิบัติตามมาตรการชั่วคราวที่ศาลสั่งทั้ง 4 ข้อ

  • แม้ผู้ที่มีหน้าที่รายงานคือไทยและกัมพูชา แต่ข้อมูลที่หน้าเชื่อถือย่อมต้องอาศัยข้อมูลจากคณะผู้สังเกตการณ์จากอาเซียนประกอบด้วย

5.3        ศาลสั่งว่าศาลยังคงสามารถพิจารณาประเด็นใดๆที่มีสาระเกี่ยวข้องกับมาตรการชั่วคราวต่อไปได้ (remain seised of the matters) จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษา

  • หลังศาลมีคำสั่งวันที่ 18 กรกฎาคม หากมีเหตุการณ์หรือข้อเท็จจริงใหม่ที่เกี่ยวข้องกับประเด็นมาตรการชั่วคราวที่ศาลสั่งไว้ ไทยหรือกัมพูชาย่อมสามารถนำเหตุการณ์หรือข้อเท็จจริงใหม่เหล่านั้นมาขอให้ศาลพิจารณา และศาลย่อมอาจเปลี่ยนแปลงหรือแก้ไขคำสั่งได้ (Rules of Court Article 76)

        6. ศาลมิได้มีคำสั่งเกี่ยวกับสิ่งปลูกสร้าง อีกทั้ง “เขตปลอดทหารชั่วคราว” นั้นศาลก็อธิบายว่า สามารถมีเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองที่ไม่ใช่ทหาร รวมถึงผู้คนหรือทรัพย์สินอยู่ในบริเวณดังกล่าวได้ (คำสั่งย่อหน้าที่ 61)

  • นอกจากนี้ ศาลยังคงสามารถพิจารณาประเด็นใดๆที่มีสาระเกี่ยวข้องกับมาตรการชั่วคราวต่อไปได้ (remain seised of the matters) ดังนั้นหากไทยเห็นว่ามีเหตุสมควรให้ศาลสั่งให้กัมพูชาหยุดการก่อสร้างชุมชนหรือสิ่งปลูกสร้าง ไทยย่อมสามารถยื่นคำร้องขอให้ศาลพิจารณาเปลี่ยนแปลงคำสั่งเรื่องดังกล่าวได้เช่นกัน  (Rules of Court Article 76)

        7. ไทยต้องปฏิบัติตามคำสั่งของศาลโลก เนื่องจาก ทุกประเทศในโลกนี้อยู่ร่วมกันภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ไทยจึงย่อมมีทั้งสิทธิและหน้าที่ตามสนธิสัญญา ที่เรียกว่า “กฎบัตรสหประชาชาติ” และ “ธรรมนูญศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ” นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญ ก็ได้กำหนดเจตจำนงให้ไทยต้องปฏิบัติตามพันธกรณีที่ได้ทำไว้กับนานาประเทศและองค์การระหว่างประเทศ  (รัฐธรรมนูญ มาตรา 82 ประกอบกับจารีตประเพณีการปกครองที่ไทยปฏิบัติมายาวนาน) ดังนั้น ไทยจึงย่อมมีหน้าที่ตามกฎหมายต้องปฏิบัติตามคำสั่งศาลโลก

        8. คำสั่งศาลโลก เมื่อวันที่ 18 ก.ค. มิได้เปลี่ยนแปลงเขตแดนไทย – กัมพูชาแต่อย่างใด “เขตปลอดทหารชั่วคราว” เป็นเพียงมาตรการชั่วคราวที่มุ่งป้องกันการปะทะกันรด้วยอาวุธ และ “ร่างแผนที่” มิได้มีผลทางกฎหมายต่อเขตแดนแต่อย่างใด

9. กฎหมายเปิดช่องให้ไทยและกัมพูชาสามารถตกลงถอนคดีออกจากศาลได้ (Rules of Court Article 88) 

อ่านเพิ่มที่ : Facebook วีรพัฒน์ ปริยวงศ์

 

Related posts:

  1. ‘ไทย-กัมพูชา’ รอศาลโลกตัดสินวันนี้ (กรุงเทพธุรกิจ 18/07/11) เวลา 15.00 น.ตามเวลาประเทศไทยวันนี้(18 ก.ค.) ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ทั้งสองประเทศไทยและกัมพูชา...
  2. Butterflies are free อนุพันธุ์ พฤกษ์พันธ์ขจี (ครูมอส) จิตรกรและนักศิลปะบำบัดแนวทางมนุษยปรัชญา นำเสนอผลงานจิตรกรรมของตนเองในรอบ 3 ปี ด้วยงานนี้เป็นเสมือนงานบูชาครู ฮันส์ แฮร์มันน์...
  3. ศาลโลกนัดไทยแจงปมพระวิหาร 30-31พ.ค.นี้ ผู้แทนไทยเตรียมเข้าให้การต่อศาลโลก 30-31 พ.ค.นี้ ยันพร้อมทำหน้าที่ ระบุไม่ขอเปิดเผยแนวทางต่อสู้ หวั่นฝ่ายตรงข้ามรู้ ชี้ 30-31พ.ค. เปรยมาตรการคุ้มครองชั่วคราวเคาะได้ก.พ.ปีหน้า นายวีระชัย...
  4. ศาลโลกมีคำสั่งให้ทหารไทยและกัมพูชาถอนกำลังออกจากพื้นที่พิพาทบริเวณปราสาทพระวิหาร (Bangkok Post 19/07/11) ศาลโลกมีคำวินิจฉัยกรณีพิพาทปราสาทพระวิหารไทย-กัมพูชาให้พื้นที่ดังกล่าวเป็นเขตปลอดกำลังทหารชั่วคราว และได้มีคำสั่งให้ทหารไทยถอนกำลังออกจากพื้นที่พิพาท โดยให้ทั้งสองประเทศระงับการใช้กำลังทหารใดๆในพื้นที่ดังกล่าว ทั้งนี้รักษาการณ์นายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ กล่าวว่าตนเชื่อมั่นว่า คำวินิจฉัยนี้จะช่วยคลายความตึงเครียดระหว่างไทย-กัมพูชาได้...
  5. ศาลโลกสั่งถอนทั้งคู่ เขาวิหาร เขตปลอดทหาร (ข่าวสด 19/07/11)  เมื่อเวลา 10.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น ตรงกับเวลา 15.00 น. วันที่...

Share this story

Comments are closed.

Copyright © 2012 Bangkok Voice News, Blog and Internet TV. All rights reserved.Top